Ayda KAYAR

Hatırlayacaksınız, şehrin cadde ve meydanlarındaki billboard'lardan ünlüler ‘Ben İstanbulluyum' diyorlardı kocaman tebessümleriyle. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin İstanbulluluk bilincini yerleştirmek üzere yaptığı bir kampanyaydı bu.

İstanbul'da doğup büyümese de İstanbul'da yaşayan herkese bu şehre ait olduğu hissettirilmek isteniyordu. Aldığı göçlerle yerlisinin iyice azaldığı bu dev metropole aidiyet yaratmak öyle kolay iş değil. İşte alın hemşeri derneklerinin katlanarak çoğalmasını: 1989'da 416 olan hemşeri derneği sayısı, 2001'de 2 bin 228'e, 2004'ün başında da 3 bin 325'e yükseldi.

Varlık nedenleri de ortada: Çünkü dernekler üyelerine iş, aş, hatta gerektiğinde oy buluyor.

Bina büyüklüğündeki tabela, Mecidiyeköy'ü geçip TEM otoyolundan Okmeydanı yönüne girdiğinizde birden dağ gibi dikiliyor karşınıza. Öylesine büyük ki, görmemek, okumamak elde değil: Şebinkarahisarlılar Yardımlaşma Dernekleri Birliği...

40 BİN NÜFUSLU İLÇENİN 65 DERNEĞİ

Giresun'un 40 bin nüfuslu ilçesinden gelenler bugüne kadar İstanbul'da tam 65 dernek kurdu. Ardından bu dernekleri birlik çatısı altında topladı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi yaklaşık bir yıldır ‘Ben İstanbulluyum' kampanyasıyla vatandaşların şehre sahip çıkmasını sağlamaya çalışsa da şehrin sokaklarındaki Anadolu il ve ilçe derneklerinin sadece tabelaları bu bilboard sayısını katlar.

Sadece Sivaslılar ın kurduğu hemşeri derneklerinin sayısı 588. Emniyet Müdürlüğü Dernekler Bürosu'na kayıtlı 3 bin 325 dernekten önemli bölümü hemşeri organizasyonları.

EN AKTİF HEMŞERİLER KARADENİZLİLER

Bölgeler açısından bakıldığında İstanbul'daki en aktif dernekçiler Karadeniz'den çıkıyor. İki dernekten birini onlar kuruyor.

Yaygın kanı hemşeri derneklerinde kumar oynandığına ilişkin. Kumarhaneler kapandıktan sonra sayılarının hızla artmasının ardında da bu aranıyor. Ama İstanbul Emniyet Müdürlüğü yetkilileri bunu doğrulamıyor. Dernekler Bürosu'na göre hemşeri dernekleri, ‘en sorunsuz dernekler'. Öyle kumarhane filan da yok. Bazıları kahvehane gibi kullanılıyor ama genellikle yardım amacı daha ön planda. Ara sıra genel kurullarında kavga dövüş çıksa da kol kırılıp yen içinde kalıyor ve olaylar genelde polise yansımıyor.

Sivaslılar Vakfı Başkanı Muhsin Kaya , bu durumun nedenini çok net ifade ediyor: ‘Hemşericilik Türk milletinin genlerinde var...'

FİNGOV GİYİP MADIMAK YİYORLAR

Şebinkarahisarlılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği'nin kapısını çalıyoruz. Günlerden pazar. Kadınlı erkekli cıvıl cıvıl bir grup karşılıyor bizi. 1964 yılında Şebinkarahisar'ın il yapılmasına yönelik çalışmalara ivme kazandırmak amacıyla kurulan dernek, İstanbul'da yaşayan hemşeriler arasında ‘merkez dernek' olarak biliniyor. Çünkü değişik köylerin kentte kurduğu 65 dernek de bu derneğin çatısı altında alınan kararlara katılıyor. Artık perspektif genişlemiş. Dernek üyeleri yardımlaşmanın yanı sıra yörelerine hizmet götürmenin derdinde. Kadınlar pestil, fırın kurusu, yaprak sarması, madımak yemeği yapıp yanına da Şebin cevizlerini ve dut pekmezlerini dizmişler. Bir bölümü üzerlerinde fingov denilen üstlük ve peştamallarıyla yerel giysiler içinde. Gençler kemençeyle coşmuş. Şebinkarahisarlılar burada kadınlı erkekli, yöre geleneklerini sürdürüyorlar.

MUHSİN KAYA (SİVASLILAR VAKFI BAŞKANI)

Hemşericilik Türk milletinin genlerinde var

Hepimiz İstanbulluyuz ama insanlar geldikleri, doğdukları toprakları unutamıyor. Hemşericilik Türk milletinin genlerinde var. Dernekler ve vakıflar hemşericilik yapıyor. İstanbul'da 1.5 milyonu aşkın Sivaslının 588 derneği var. Sivas'taki 17 ilçenin dokuzuna bağlı yaklaşık 350 dernek vakfımızla birlikte hareket ediyor. Kadınlar da dernek ve vakıflarımızda aktif biçimde çalışıyor. Sivas'a destek veriyoruz. Tanıtıcı kitaplar yayınlıyoruz. Hemşerilerimizi yaz tatillerinde Sivas'a yönlendirerek, il ekonomisine katkıda bulunuyoruz. İş bulma konusunda yardımlaşıyoruz.

SİVASLI SİVASLIYLA ÇALIŞIYOR

Zeki gençlerimiz, işadamlarımızın yardımlarıyla okuyup, siyasetçi, bürokrat, belediyeci oldular. Üniversiteyi bitirenler bize başvuruyor. Biz de bu hemşerilerimize yönlendirip iş bulmalarını sağlıyoruz. En başta gelenler, yeğenleri, komşuları ile çalışmışlar. Bu gelenek hálá sürüyor.

Sivaslı, Sivaslıyla çalışıyor. Avrupa Yakası'ndaki taksicilerin yüzde 80'i Sivaslı, Yeşildirek'te çoğunluktayız. İnşaat sektöründe de çok hemşerimiz var.

Sivas'ın yumuşak karnı Alevi-Sünni meselesi. Geçmişte bazı partiler de bunu kaşıyorlardı. Ama artık bu sorunları aştık. Vakıfta, Alevi-Sünni elele çalışıyoruz. İstanbul'da doğanlarla birlikte 600 bine yakın seçmenimiz var. Ancak başta AKP tüm partiler bu yoğunluğu dikkate almıyorlar. Başbakan Tayyip Erdoğan Karadenizli olduğu için adayların çoğunluğu Karadenizli. Oysa Sivaslı adaylar, Kağıthane, Bağcılar, Esenler, Şişli, Kadıköy, Maltepe, Sultanbeyli ve Ümraniye gibi Sivaslıların yoğunlukta olduğu yerlerde işe bir adım önde başlıyor.

Kastamonulu garsonlar derneği

Kumkapı'da meyhanelerin arasında bir tabela: Kastamonu Dayanışma Derneği. Bir binanın merdivenlerinin tam üstünde. Yanında da Doyuran Yemek ve Izgara Salonu. Lokanta Kastamonuluların uğrak yeri. Yöre mutfağının ünlü yemeklerinden, sac üzerinde pişirilen gözleme benzeri ‘etli ekmek' yapılıyor burada. Gerçekten de çok leziz. Yönetim Kurulu üyesi Şaban Şen, Kumkapı'daki garsonların çoğunun Kastamonulu ve Tokatlı olduğunu anlatıyor.

Sabah işyerlerine gelip akşam hazırlığı yapan garson, aşçı ve şeflerin işi 13.00'te bitiyor. Tek tük öğle yemeği müşterisini saymazsak, restoranların servisi 18.30'da açılıyor. Yani 5.5 saat boş zamanı var personelin. Kastamonulular, Tokatlı dostlarını da yanlarına katıp soluğu dernekte alıyor. Kimi kağıt oynuyor, kimi sohbet ediyor.

OYLAR HEMŞERİ KİMSE ONA GİDECEK

Bu sıralar sohbetlerin konusu politika. Seçimde hangi parti Kastamonulu aday gösterirse dernek ahalisinin oyları ona gidecek. CHP'li, AKP'li, MHP'li ya da bir başka partili olması hiç önemli değil. Burada ideoloji ‘hemşeriye kayıtsız destek' ideolojisi. En çok da Eminönü Belediye Meclis üyeleri önemli onlar için. İş bulmalarında ve diğer problemlerinde ilçe belediyesinde yardımcı olacak hemşerilere ihtiyaç var.

KASDER'e (Kastamonulular Derneği) üye 18 şubeden biri burası. Şaban Şen, İstanbul'da toplam 123 dernekleri olduğunu söylüyor. 12 yıl önce kurulan Eminönü şubesinin ise 675 üyesi var, yaklaşık 400'ü Kumkapı'da komi, garson, aşçı ya da işletme müdürü. 32 ilçede örgütlenmek istiyorlar. Şen, İstanbul'da 1.5 milyon Kastamonulu olduğunu söylüyor. Birinci Sivaslılar , ikinci biz diyor. Sivaslılar Vakfı da 1.5 milyonuz demişti ama...

Hürriyet,2 Mart 2004

Yayınlanma:: 2005-06-04 (5759 okuma)